ΔΗΜΟΣ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ
Σκάλα Πολιχνίτου
Η Σκάλα Πολιχνίτου, το επίνειο της κωμόπολης του Πολιχνίτου, είναι ένα σύγχρονο αγκυροβόλιο, ιδανικός τόπος για περίπατο και αφετηρία για εξορμήσεις σε όλο το νησί. Αποτελεί σήμερα σημαντική λιμενική μονάδα στο νησί φτιαγμένη για να δεχτεί μεγάλου εκτοπίσματος πλοία.
Η θέση της, ακριβώς μετά το στόμιο του κόλπου Καλλονής είναι προνομιακή είτε για λόγους εμπορικής σκοπιμότητας είτε για άμεση προσφορά ασφαλούς ελλιμενισμού. Οι ψαράδες της περιοχής με τον αλιευτικό τους
συνεταιρισμό εφοδιάζουν της γύρω περιοχές, αλλά και την Μυτιλήνη και την Αθήνα, με φρέσκο ψάρι, όστρακα, χτένια και τις περίφημες σαρδέλες Καλλονής. Στο λιμάνι υπάρχουν πολλές ψαροταβέρνες όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει όλα αυτά χαλαρώνοντας με φόντο το ηλιοβασίλεμα πάνω από τα βουνά της Άγρας.
Πέρα από το λιμάνι απλώνεται η παραλία με την αμμουδιά και στον δρόμο τα αλμυρίκια, ένα σύνολο πανέμορφο, με φόντο τους ελαιώνες προς τα νότια. Εδώ μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει το μπάνιο και το φαγητό του.
Στην είσοδο του οικισμού, στα δεξιά του δρόμου έχει χτιστεί η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Είναι μια ιδιαίτερη Βασιλική. Εντύπωση προκαλεί η πρόσοψή της με τα ψηλά παράθυρα.
Τον νάρθηκα στηρίζουν κολώνες που πατούν σε βάσεις παλαιού ναού. Επίσης στην είσοδο βρίσκεται μια παλιά μαρμάρινη βρύση όπου στην αψίδα διαβάζουμε ότι είναι του 1834.
Προχωρώντας προς την παραλία διακρίνουμε ένα ψηλό κτήριο του οποίου τα παράθυρα έχουν αψίδες και τόξα με το πολυγωνικό φουγάρο. Ήταν το αρχοντικό του Καλλιά-Μπέη, τοπικού παράγοντα της περιοχής σε παλαιότερες εποχές. Έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο. Εδώ μέσα βρήκαν καταφύγιο οι πρόσφυγες.
Εστιατόρια, ψησταριές, καφετέριες, πιτσαρίες απλώνουν τα τραπεζάκια τους κάτω από τα αρμυρίκια. Είναι πανέμορφο και δροσερό μέρος για να καθίσει ο επισκέπτης. Στην Σκάλα υπάρχουν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια σε νεόχτιστα συγκροτήματα.

ΑΛΥΚΕΣ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ: Προχωρώντας προς τα βόρια βρίσκονται οι αλυκές Πολιχνίτου. Κατ’ αρχήν οι αλυκές ήταν φυσικές και ξεκίνησαν από τα χρόνια της τουρκοκρατίας. Η θάλασσα έμπαινε τον χειμώνα από μόνη της μέσα στη προσχωσιγενή πεδιάδα και το καλοκαίρι που εξατμιζόταν το νερά σχημάτιζε το αλάτι. Οι Αλυκές αποτελούνται από τις μηχανές, τα ‘’τηγάνια’’, τις ‘’θερμάστρες’’ και τα ‘’αλοπήγια’’. Οι μηχανές και τα ‘’αλοπήγια’’ βρίσκονται στο κέντρο των αλυκών. Τα ‘’τηγάνια’’ είναι επίπεδοι χώροι , καθένας από τους οποίους είναι περίπου 1000 τ.μ. , βρίσκονται συνήθως στα υψηλότερα σημεία των αλυκών για να έχουν φυσική ροή, χωρίζονται με προχώματα και συγκοινωνούν μεταξύ τους με ξύλινες πόρτες.

Οι προετοιμασίες γίνονται τον Μάιο. Οι κύριες προεργασίες είναι ο ‘’προχωματισμός’’ και ο ‘’κυλινδρισμός’’ των ‘‘αλοπηγίων’’ με ειδικό κύλινδρο και αλλαγή των πορτών. Με τον ‘’κυλινδρισμό’’ επιτυγχάνεται η ισοπέδωση των ‘’αλοπηγίων’’, όπου τα δάπεδο γίνεται στεγανό. Από τον Ιούνιο μια μετά αρχίζουν τα λεγόμενα ποτίσματα. Το νερό
τραβιέται από την θάλασσα με τις μηχανές και ρίχνεται μέσα στα ‘’τηγάνια’’. Εδώ συμβαίνουν δύο γεγονότα, η καθίζηση των διαφόρων επιβλαβών αλάτων, που περιέχονται στο θαλάσσιο νερό και το λεγόμενο ‘’ψήσιμο του νερού’’, που σημαίνει την μερική εξάτμισή του. Από ‘’τηγάνι’’ σε ‘’τηγάνι’’ μεταφέρεται το ψημένο νερό στα ‘’αλοπήγια’’, όπου γίνεται η πήξη του αλατιού. Με την βοήθεια του αέρα και του ήλιου εξατμίζεται το νερό, αυξάνεται η πυκνότητα του αλατιού μέσα στο λεγόμενο ‘’αλατόλαδο’’, όπως λέγεται το νερό των ‘’αλοπηγίων’’ και αρχίζει η καθίζηση των κρυστάλλων του αλατιού. Κατά διάφορα χρονικά διαστήματα, ανάλογα με την πυκνότητα του άλατος στα ‘’αλοπήγια’’ , η οποία μετριέται με το πυκνόμετρο, αφαιρείται το ‘’αλατόλαδο’’ το οποίο ρίχνεται στη λεγόμενη ‘’χαντάκα’’ και διοχετεύεται στα εκάστοτε ‘’αλοπήγια’ καινούργιο ‘’ψημένο νερό’’ από τα τηγάνια. Η διαδικασία αυτή θα επαναληφθεί πολλές φορές έως ότου επέλθει χημικός κορεσμός, οπότε και το πάχος του αλατιού φτάνει περίπου τους 10 – 15 πόντους. Τέλος μπαίνουν στα ‘’αλοπήγια’’ οι λεγόμενοι ‘’βγαλτάδες’’ με τα τσεκούρια και αρχίζουν να βγάζουν το αλάτι το οποίο σωριάζουν σε ‘’κουβάρες’’.
Παλαιότερα η μεταφορά του αλατιού γινόταν με βαγόνια, τα οποία έσερναν άλογα. Το αλάτι του Πολιχνίτου θεωρείται από τα καλύτερα αλάτια της Ελλάδος, είναι πολύ άσπρο και πολύ γευστικό και έχει μεγάλη περιεκτικότητα φυσικού ιωδίου.
ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΛΛΟΝΗΣ: Η παραθαλάσσια περιοχή του Πολιχνίτου αποτελεί έναν από τους μοναδικούς υγροβιότοπους για τα πουλιά στην Ελλάδα. Πάνω από 130 είδη πουλιών έχουν καταγραφεί στον κόλπο Καλλονής από τα οποία άλλα παραμένουν εκεί και άλλα μεταναστεύουν. Για τους βιολόγους, ορνιθολόγους και τους ερασιτέχνες παρατηρητές η περιοχή αποτελεί ένα ζωντανό μουσείο φυσικής ιστορίας, στο οποίο μπορεί να εξερευνήσει,και να μελετήσει όχι μόνο τα υπάρχοντα είδη των πουλιών αλλά και τα διάφορα βιολογικά και οικολογικά τους θέματα, καθώς και τα θέματα συμπεριφοράς που αφορούν στη ζωή τους.
Η παρατήρηση και η έρευνα είναι δυνατή καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου, ιδιαιτέρως όμως την άνοιξη, που η επίσκεψη των πουλιών από άλλες χώρες είναι εντονότερη.
Οι λιμνάζουσες προσχωσιγενείς πεδιάδες της περιοχής και κυρίως τα ‘’τηγάνια’’ και οι ‘’θερμάστρες’’ των αλυκών όπου ‘’ψήνεται ‘’ το αλάτι αποτελούν ιδιαίτερους χώρους για την ανάπτυξη διαφόρων ζωικών και φυτικών οργανισμών οι οποίοι αποτελούν τροφή των πουλιών.

Διάφορα είδη από αγριόχηνες, αγριόπαπιες αγριόκυκνους, ερωδιούς, αλκυόνες, χαλκόκοτες, αβοκέττες, πελεκάνους, γλάρους, γλαρόνια, βουτηχτάρες, νερόκοτες, φαλακροκόρακες κατακλύζουν κάθε χρόνο τον ιδανικό αυτό υγροβιότοπο. Ένα πουλί όμως που εξέχει και προβάλλεται με την ομορφιά του και τα χρώματά του είναι το ροζ φλαμίγκο, ο λεγόμενος Φοινικόπτερος (Phoenicopterus rubber, οικ. Phinicopteridae), ο οποίος έχει εξοικειωθεί και με την παρουσία του ανθρώπου. Τα μεγάλα του ροζ πόδια το ψηλό του ανάστημα τα ροζ φτερά στις φτερούγες του, ο μακρύς του λαιμός με το ιδιαίτερο σχήμα της κεφαλής του κάνουν το φλαμίγκο να ξεχωρίζει και να παρουσιάζεται ως το πλέον επιβλητικό πουλί του υγροβιότοπου.
|